අපට සාමාන්‍ය ජීවිතයේ දී වැඩිපුර හමුවන්නේ රැල්ලට හසුවන මිනිසුන්ය. එහෙත් වැල්ලේ ජීවත් වන මිනිසුන්ගේ කතාව ඊට හාත්පසින්ම වෙනස්ය. ඔවුන්ට අහස උසට මාලිගා තනන්නට බලාපොරොත්තු නැත. කොන්ක්‍රීට් මාලිගා වෙනුවට ඔවුන්ට ඇත්තේ ලෑලිවලින් අටවා ගත් පැල්පත්ය. ඔවුන්ට ගෙවෙන්නේ සදාකාලික පීඩනය උරුම වූ ජීවිතය. මේ කතාව රැල්ලට නොපෙනෙන එහෙත් ඊට සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් සයුරේ රැල්ලට දියවන ජීවිත ගත කරන මිනිසුන්ගේ ගැනය.

පසුගිය 08 දා රත්මලාන දුම්රියපොළ ඉදිරිපිට විහාර ග්‍රාම නිළධාරී කොට්ඨාසයට අයත් වෙරළ තීරයේ නිවාස 17ක් සම්පූර්ණයෙන්ම මුහුදට ගසාගෙන ගියේය. තවත් නිවාස කිහිපයකට අර්ධ වශයෙන් හානි සිදු විය. ඒ වසර කිහිපයක් තිස්සේ සිදුවන මුහුදු කෑමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසය. වැල්ලෙන් එකතු කළ වැලි කොට්ට බැමිවලට රැල්ල නවත්වන්නට හැකි වූයේ නැත. රැල්ල හිතුවක්කාරී වෙමින් විහාර ගමේ මිනිසුන්ට උන් හිටි තැන අහිමි කළේය. අවසන ඔවුන්ට තාවකාලික රැඳවුම් කඳවුරක පිහිට පතන්නට සිදු විය.

ඉකුත් 16 වනදා අප ඔවුන් හමුවන්නට රඳවා සිටි රත්මලාන ධර්මාරාම විද්‍යාලයට යන්නේ සිදු වූයේ කුමක් දැයි දැනගැනීම සඳහාය. ඒ අනුව ධර්මාරාම පාසලට ගිය අපට රත්මලාන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය විසින් යොදවා තිබූ නිලධාරීනියන් දෙදෙනකු මුණ ගැසුණි.

“මිස්, පහුගිය 8 වැනිදා මුහුදට ගහගෙන ගිය ගෙවල්වල අය මේ ඉස්කෝලේ නේද නතර කරලා ඉන්නේ. අපිට ඒ අය එක්ක පොඞ්ඩක් කතා කරන්න පුළුවන්ද?” මා එහි වූ එක් නිලධාරිනියකගෙන් විමසුවේ රැඳවුම් මධ්‍යස්ථානයක් වුවද ඔවුන් දෙදෙනා හැර එහි වෙන කිසිවකු දැක ගත නොහැකි වූ නිසා අප පැමිණියේ නිවැරදිම ස්ථානයට දැයි ඇති වූ සැකය නිසාය.” දවල්ට එයාල මෙතැන ඉන්නේ නැහැ. එයාල වැඩවලට යනවා. ගොඩක් අය මුහුදු රස්සාව කරන අය. ඊයේ රෑ හිටපු අයගේ ලිස්ට් එක තමයි මේ තියෙන්නේ.” පවසමින් නම් ලිස්ට් එකක් ඇය අප වෙත දිගු කළාය.

“මිස් මෙයාලට කෑම එහෙම කොහොමද?”

“මේ අයට වියලි කෑම සලාකයක් දෙනවා. ඊට වැඩිය මං දන්නේ නැහැ. මං මෙතන රාජකාරියට ආවේ අද උදේ.” ඊට වඩා වැඩි යමක් ඇයගෙන් දැන ගත නොහැකි වූ නිසාත් එම රැඳවුම් මධ්‍යස්ථානයේ කිසිවකු නොවූ නිසාත් අපි ඇයට සමු දී මුහුදු ඛාදනයට බිලි වූ නිවාස ඇති පෙදෙසට පැමිණියෙමු.

එහි යන විටත් අපට දකින්නට ලැබුණේ කැළඹිලි හඬක් නඟමින් රැල්ල තවත් රළු වෙමින් ඇති බවයි. “මිස්ලා මාධ්‍යයෙන්ද? ගිහින් බලන්න වෙලා තියෙන විනාශය. බලල රටටම කියන්න අපිට වෙලා තියෙන දේ.” මඟ දී අපට හමු වූ පුද්ගලයකු පැවසුවේය. ඒ අනුව අප වෙරලේ අයිතිවාසිකම් ඉල්ලමින් නැගෙන රැල්ල බලන්නට අපි වැල්ලට ගියෙමු.

 සැබෑවකි. ඒ වන විටත් රැල්ල චණ්ඩ වෙමින් චන්ඩිකම් දමමින් සිටියේය. ඒ පැල්පත් නිවාස කිහිපයක්ම විනාශ කර දමමිනි.

ඒ සමඟම සිදු වී ඇති විනාශය පිළිබඳව දැන ගැනීමේ අදහසින් සිටි අපට පුද්ගලයෙක් හමු විය. ඔහු දිනේෂ්ය. “මේක අද ඊයේ වෙන හදිසියේ වුණ එකක් නෙවෙයි. දැන් අවුරුදු දෙකක විතර ඉඳලා මෙහෙමයි. අපි කොහොමත් වැලි කොට්ට දාලා සූදානම් වෙලා හිටියේ. ඒ වුණාට පහුගිය 8 වැනිදා රෑ අපි ජීවිත කාලෙම එකතු කරගත්තු දේවල් මුහුදට ගියා. අපේ ගේ ගියා. ගෙයි ඉස්සරහා කෑල්ල විතරයි ඉතිරි වෙලා තියෙන්නේ. දැන් ඉන්න හිටින්න තැනක් නැහැ. රැඳවුම් මධ්‍යස්ථානයකට කියලා අපව ඉස්කෝලෙට යන්න කීවා. අපට වියලි සලාකයක් දුන්නා. ඒ වුණාට එතන ඉඳල හරියනවද? අපි මුහුදු රස්සාව කරන අය. තවත් අය එදිනෙදා කුලියක් මලියක් කරලා කීයක් හරි හොයා ගන්නේ. සහනාධාර දෙනවා කියලා එතනට වෙලා බලාගෙන හිටියට අපිට විසඳුම් ලැබෙන්නේ නැහැ. රජයෙන් කියනවා ලුනාවේ තට්ටු නිවාසවලට යන්න කියලා. එහෙම කියලා රුපියල් 50,000ක් ඉල්ලනවා. ඊට පස්සේ මාසෙකට 5000 ගානේ දෙන්නලු. ලිෆ්ට් එකට

 කියලා මාසෙකට 1000ක් ඉල්ලනවා. තව අමතර වැඩවලට කියලා රුපියල් 500ක් ඉල්ලනවා. එහෙම දෙන්න වත්කමක් අපට නැහැ. ඒ කියන හැටියට දෙන්න තියෙනවා නම් අපි මෙහෙම දුක් විඳිනවද? අපි වැලි කොට්ට දාලා තියෙන්නෙ. දැන් ඒවා ගොඩක් ගිහිල්ලා තියෙන්නෙ. කවුරුවත් අපිව බලන්න ආවේ නැහැ.”

අපට කිසිවක් කතා කරන්නට ඉඩ නොතබා දිනේෂ් තමා ඇතුළු ගම්වාසීන් මුහුණ දී ඇති ඛේදවාචකය විස්තර කළේය. ඔහු සිය නිවසේ පිටුපස ප්‍රදේශයට අප කැටුව ගියේය. ඒ වනවිටත් නිවසේ ආරක්ෂාවට ඔහු වැලි පුරවා තිබූ කවර කැඩී ගොස් තිබුණු අතර රළ මහත් හඬ නංවමින් නිවෙස් අසලටම පැමිණෙමින් තිබුණි. ඒ සමඟම තවත් කාන්තාවක අප සමඟ ඇගේ කතාව කියන්නට එක් වූවාය. ඇය පී.එස්. නිරෝෂධෑය.

“ අපිත් වැලි කොට්ට දාලා තමයි යන්තම් හරි ගේ බේරා ගන්න හදන්නේ. නැත්නම් මේ ඉතුරු ටිකත් යනවා. උදේ දවල් රැයක් කියලා නැහැ. මේක කොයි වෙලාවේ එයිද කියන්න බැහැ. අපි කරන්නේ මුහුදු රස්සාව. මේ දවස්වල වාරකන් නිසා ඒකත් නැහැ. හෙට අඩු වෙයි කියලා කියනවා. ඒත් ඒකත් කියන්න බැහැ. අපි ගෙවල් ඉල්ලන්න ගියා. ඒ වුණාට ඒ අයට වුවමනා අයට විතරයි ගෙවල් තෝරලා බේරලා දෙන්නේ. අපේ තාත්තලා, අත්තලා, මුත්තලා හැමෝම හිටියෙ මෙහෙ. මගේ සීයා, ආච්චි මළෙත් මේ ගෙදර.

අපිට තාම ගෙයක් නැහැ. ආණ්ඩුවෙන් කියලා කිසි දෙයක් දෙන්නේ නැහැ. මට ළමයි 3 දෙනෙක් ඉන්නවා. මිනිහට රස්සාව නැහැ. ඇය කියාගෙන යන්නීය.

“ගිය පාරත් අපේ ගෙදර ගියා. ඒ පාර හැම තැනකින් ණය අරගෙන යන්තම් ගේ අටව ගත්තා. ඒකටත් 5000 දඩ ගහලා මාව දවසක් කූඩුවටත් දැම්මා. ඒ ගේ ඉස්සරහාට ගත්තා කියලා. අපි ගේ කොහොම හරි හදා ගත්තෙ ඉන්න තැනක් ඕන නිසා. අපට වෙන යන්න තැනක් නැහැ. ඒ අය මොනවත් කරන්නේ නැහැ. මගේ දුවගේ ගේ මේ එහා පැත්තේ තියෙන්නෙ. දැන් ඒක යන්න හදන්නේ. දුවට ළමයෙක් හම්බ වෙන්න ඉන්නවා. ඉතින් යන්න තැනක් නැතුව දුවගේ මහත්තයාගේ ගෙදරට වෙලා ඉන්නවා.”

මේ අතර අපට දකින්නට ලැබුණේ සුං බුන් වූ නිවසේ පිටුපස එසේ තිබිය දී නිවසේ ඉදිරිපස පෙදෙස හුණු පිරියම් කරමින් සිටින අයෙකි. “අයියේ පොඞ්ඩක් කතා කරමුද?” ඔහු අපගේ ඉල්ලීමට එකඟ විය. ඔහු පී.එස්.ඩබ්. චන්ද්‍රසිරි සිල්වාය.

“සුනාමි ආව වෙලාවේ රජය කිව්වා ලක්ෂ එකහමාරක් දෙනවා කියලා ගෙවල් හදා ගන්න. නමුත් ඒක ලැබුණේ නැහැ ඒ වෙනුවට මාසෙන් මාසෙට 5000 ගානේ මාස 6ක් දෙනවා කිව්වා. ඒත් ඒකෙනුත් මාස තුනක් 5000 ගානේ දීලා ඒකත් නැති වුණා. දැන් පහුගිය දවස්වල ගෙවල් 16ක් කුඩු වෙන්නම රැල්ල ආවා. මගේ ගෙදරට තමයි අන්තිමට ආවේ. දැන් ආයෙත් අනිත් පැත්තට යනවා. ඊට පස්සෙ ග්‍රාම සේවක නෝනට කියලා මම ගෙදර පොඞ්ඩක් අටවා ගත්තා. ළමයි දෙන්නා මරදානේ ඥාති ගෙදරක නැවැත්තුවා. ගෙදර දාල ගියොත් ඉන්න තැනක් නැති වෙනවා. එයාල පන්සල්වල ගිහින් ඉන්න කිව්වට අපිට එහෙම ඉන්න බෑනේ. අපිට කිසිම දෙයක් රජයෙන් කියලා ලැබුණේ නැහැ. එක්කෝ අපිට යන්න තැනක් හදලා දෙන්න ඕන. මේක හැම තිස්සෙම අපිට කරදර කරනවා. එයා එක්ක හැප්පෙන්න පුළුවන්ද? මම කරන්නේ මුහුදු රස්සාව. රෑට මෙයා සැර වෙනවා. රෑ 12න් පස්සෙ එයාව නවත්වන්න බැහැ.”

ඔහු මේක යැයි පවසන්නේ මහ මුහුදටය. එහෙත් ඔවුන් කිසි විටක මුහුදට දොස් කියන්නෙ නැත. ඒ ඔවුන්ගේ ජීවිත රැක දෙන්නේ මහ මුහුද නිසාය.

දෙහිවල, ගල්කිස්ස, රත්මලාන ප්‍රදේශවල වෙරළ ඛාදනය උග්‍ර වීම ආරම්භ වන්නේ කොළඹ වරාය නගරයේ ඉදිකිරීම් ආරම්භ කිරීමත් සමඟ බව ද ඔවුහු චෝදනා කරයි. “වෙනදාට වඩා වාරකන් රැල්ල සැරයි. කොළඹ වරාය නගරය හදන්න ගත්තට පස්සෙ ඉඳල තමයි මේක එහෙම වෙන්නේ. දැන් රැල්ල හරියට එන්නෙ නැහැ. රැල්ල ගොඩින් වදින්නේ. පස්සෙ පස්සෙ රේල් පාරටත් එන්න පුළුවන්. මේ පටන් ගත්තා විතරයි. අන්තිමට අපිට ඉන්න හිටින්න තැන් නැති වෙන එකයි වෙන්නේ.” මගදී අපට හමු වූ අයෙකු පැවසුවේය.

අපි ඔවුන්ට සමු දෙමින් තව දුරක් වෙරළේ සුං බුන් අතර සැරි සැරුවෙමු. ඒ අතරතුර නැවතත් සිහියට නැඟෙමින් තිබුණේ සුනාමි මතකයි. සුනාමිය එක් මොහොතකින් සිදු කළ විනාශය දැන් ඔවුන්ට ටිකෙන් ටික නැවත වරක් සිදු වෙමින් තිබේ. ඒ ඔවුන් මුහුණ දී ඇති ඛේදවාචකයයි. නිවසක් යනු සෑම මිනිසකුගේම මූලික අවශ්‍යතාවයකි. එහෙත් මේ මිනිසුන්ගේ නම් ඒ අවශ්‍යතාව හෝ සපුරා ගැනීමට ඉඩකඩක් නැත. නිදහසේ හුස්ම ගන්නට තැනක් හැර මාලිගා ඔවුන් ඉල්ලා සිටින්නේ නැත. එසේම මේ මිනිසුන් කිසි දිනක මුහුදට වෛර බඳින්නේද නැත.

 ස්ථීර විසඳුමක් අවශ්‍යයයි

ඩී. ඒ. හේමසිරි මහතා

රත්මලාන ප්‍රාදේශීය ලේකම්

අපි දිස්ත්‍රික් ලේකම්තුමාට මේ තත්ත්වය දැනුම් දීලා තිබෙනවා, මේ ගැටලුවට ස්ථිර විසඳුමක් අවශ්‍ය බවට. මොකද මේ අයට දිගටම මෙතන ඉන්න බැහැ. නැවත පාසල් ආරම්භ වන විට අපිට ඒ අයව එම ස්ථානයෙන් ඉවත් කරගන්න සිදු වෙනවා. ඒ නිසා ඊට විසඳුමක් ලෙස අඟුලාන මහල් නිවාසවල නිවාස ඉතුරු වෙලා තිබෙනවා නම් මේ අයට ලබා දෙන්න කටයුතු කරන්න කියලා අපි දිස්ත්‍රික් ලේකම්වරයාට ඉල්ලීමක් ඉදිරිපත් කළා. අපි බලාපොරොත්තු වෙනවා මේ සම්බන්ධව සාකච්ඡාවකට ගිහිල්ලා ඉදිරියේ දී කටයුතු කරන්න.

 ඉදිරියේදී තවත් දරුණු වෙන්න පුළුවන්

සජීව චාමිකර

පරිසර සංරක්ෂණ භාරයේ අධ්‍යක්ෂ, පරිසරවේදී

පසුගිය කාලය පුරාම දෙහිවල, ගල්කිස්ස, රත්මලාන, මොරටුව මුහුදු කලාපයේ සිදු වන ඛාදනය ඉතාම දරුණු විදිහට වර්ධනය වී තිබෙනවා. ඊට ප්‍රධාන වශයෙන්ම බලපා තිබෙන්නේ පෝර්ට් සිටි ව්‍යාපෘතිය. පෝර්ට් සිටි ව්‍යාපෘතියේ විශාල ගොඩ කිරීමක් කරනවා. මෙම ගොඩ කිරීම් එක්ක රළ තරංග වෙරළේ ගැටිලා නැවත වරක් ගමන් කිරීමේ යාන්ත්‍රණය (පොලා පැනීම) සහ ඉන් ඇති වන පීඩනය විශාල වෙනසකට භාජනය වී තිබෙනවා. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මේ වන විට එම රළ තරංග ගමන් කරන දිශාව වෙනස් වෙනවා. ඒවා ඍජුවම ගමන් කරන්නේ දෙහිවල, ගල්කිස්ස, රත්මලාන, මොරටුව කියන ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව තිබෙන වෙරළ කලාපය හරහා. එම නිසා එම රළ තරංගවල බලය වැඩි වීම එක්ක ඒ පළාත ඛාදනය වීමට ලක් වෙනවා.

මේ තත්ත්වය දැනට මේ මට්ටමෙන් පැවතුනාට ගොඩ කිරීම් ප්‍රමාණය වර්ධනය වීමත් සමඟ තව වසර කිහිපයකින් තවත් දරුණු ලෙස වර්ධනය වෙන්න පුළුවන්. එය පානදුර දක්වා විහිද යා හැකි බවට අපි හඳුනා ගෙන තිබෙනවා.

-ප්‍රදීපා වීරසේකර

ඡායා - අජිත් සෙනෙවිරත්න

Write comment (0 Comments)

නියඟය මේ දිනවල වැඩිපුරම කතා කරන මාතෘකාවක් බවට පත් වී ඇත්තේය. තැනින් තැන වැසි වැටුණ ද මාස අටකට ආසන්න කාලයක් පැවති නියඟය නිමා කරන්නට වැස්ස තවමත් සූදානම් නැත. ඒ සමඟම තවත් මාතෘකා කිහිපයක් කරළියට පැමිණ ඇත.

Read more ...
Write comment (0 Comments)

ලංකාව හරි පුදුම රටකි. හැම වෙලාවේම පාහේ සුරුට්ටුව ඇතුල් පැත්තට පත්තු කරගන්නා රටකි. එවිට සිදුවන්නේ කිසියම් අවස්ථාවක කට පිච්චෙන එකය. වෙන රටවල නම් වංචා දූෂණවලට හෝ විශේෂයෙන්ම මිනිස් ඝාතනයකට චෝදනා ලද අයකු උසාවියට හෝ විනිශ්චය සභාවකට ප්‍රසිද්ධියේ කැඳවන අවස්ථාවක දී එම ස්ථානවල රොද බඳින යුක්තිය පතන ජනතාව කියන්නේ එක් දෙයකි.

Read more ...
Write comment (0 Comments)

නිලාවලි වෙරළ තීරයේ සිට කිලෝ මීටර් දෙකක් ඔබ්බෙන් පිහිටි "පරවි දූපත සමුද්‍ර ජාතික උද්‍යානය" සංචාරක අකර්ශණය දිනා ගත් ස්වභාව ධර්මයේ අපූරු නිර්මාණයකි. සාමාන්‍ය ජනතාව පරවි දූපත යනුවෙන් හදුන්වන්නේ එහි පිහිටි ගල් කුළු වලින් ගහණ නැගෙනහිර සහ බටහිර දෙපස පමණක් පටු වෙරළක් සහිත අක්කර පහක පමණ භූමියකින් යුතු කුඩා දූපතකි .

Read more ...
Write comment (0 Comments)

සූර්යයා සිය ආධිපත්‍ය පතුරවමින් නැවතත් මුළු දෙරණතම ගිනියම් කරමින් සිටී. හිරුගේ අණසකට යටත් වෙමින් වැව්, පොකුණු, ගංගා ජලය සිඳී ගොස් ඇත. ජලය හිඟකමින් අක්කර දහස් ගණනින් ගොවිතැන් පාළු වී ගොස් තිබේ. සිය ජීවනෝපාය අහිමි වීම නිසා කරකියා ගත හැකි දෙයක් නොමැතිව දහස් ගණන් ගොවීන් අසරණ වී සිටිති. ඒ, මේ මොහොත වන විට අප රටේ තත්ත්වය එයයි.

Read more ...
Write comment (0 Comments)

මහින්ද රාජපක්ෂ ශ්‍රීලනිපයට කොපමණ ආදරේද? ඔහු චන්ද්‍රිකා සමයේ තමාට කවර මට්ටමේ කැපිලි කෙටිලි ආවත් පක්ෂය හැර නොගිය මිනිසෙකි. එහෙත් ඒ යුගය දැන් අවසන්ය. කොටින්ම පක්ෂයට ආදරෙන් දේශපාලනය කළ යුගය අවසන්ය. දැන් වැටී තිබෙන්නේ පක්ෂය මරා හෝ බලයට පත්වීමේ අරමුණ පෙරදැරිව වැඩ කරන කාලයයි. මම පක්ෂය කඩන්නේ නැත කියමින් මහින්ද ශ්‍රී ලංකා පොදු ජන පෙරමුණ පිහිටුවීමට මුල දී යටින් සහය දුන්නේය. දැන් ඔහු එළිපිටම එම පක්ෂය දෙකට කැඩීමේ ව්‍යාපෘතියක නිරත වෙයි.

Read more ...
Write comment (0 Comments)

අද තිබෙන්නේ මාක්ස් කියපුවා, කස්ත්‍රෝ කියපුවා ආදී වශයෙන් ඕනෑම දෙයක් ඕනෑම කෙනෙකුට තම නිර්දෝෂීභාවය වෙනුවෙන් පාවිච්චි කළ හැකි සමාජයකි. ඉතිහාසය මා නිදහස් කරනු ඇත යනුවෙන් රවී කරුණානායක කී කල අප කුමක් කරමුද? 2001 වසරේ දී පමණ මහ මැතිවරණයකට ඉදිරිපත් වුණු එක්තරා අවස්ථාවක දී රවී මෙවැනි දැන්වීමක් තම ප්‍රචාරක කටයුතු සඳහා නිර්මාණය කරගෙන තිබුණි.

Read more ...
Write comment (0 Comments)

හුණුවටයේ කතාව නම් නාට්‍යය නැරඹු ඔබට  “අප්පා උඹේ හොර දෙටුවා අම්මා හරිම කුණකටුවා” වූ නිසා ළමයාට සිදුවූ දේ මතක ඇතුවා නොඅනුමානය. මතකය නිවැරදි නම් කාටත් ඒ ගැටුමෙන් පසුව දරුවා අමතක විය. ගෘෂා නොහිටින්න ළමයාට කුමකින් කුමක්වේ දැයි හිතන්නවත් බැරිය.

Read more ...
Write comment (0 Comments)

වමට වැඩක් දුන්නේ කවුද යනුවෙන් ප්‍රශ්නයක් පසුගිය සති අන්තයේ කවුරු හෝ ඇසුවා නම් ලැබෙන්නට නියමිත පිළිතුර වූයේ රනිල් යන්නය. ඒ අගමැතිවරයා පසුගිය සතියේ වමට වැඩක් පවරා තිබුණු නිසාය. පවරා තිබුණු වැඬේ ඉතා වැදගත්ය. එය නම් මෙරට සංහිඳියාවට බාධා කරන ජාතිවාදී, ආගම්වාදී බලවේග මතවාදි තලයේ මැඩලීමය. නැතහොත් පරාජය කිරීමය. තම කැබිනට්ටුවේ වුව ජාතිවාදී බලවේග මතුවුවහොත් ඒවා නොපැකිලව මැඩලන ලෙස අගමැති වමේ නායකයන්ගෙන් ඉල්ලා තිබුණි. වම වෙනුවෙන් ආචාර්ය වික්‍රමබාහු එම ඉල්ලීම පිළිගෙන තිබුණි.

Read more ...
Write comment (0 Comments)